A w szpitalu nocą….

Jakie książki dostają Wasze dzieci na koniec roku? Przyznaję, że widok „Pana Tadeusza”, nowelek Marii Konopnickiej, kolejnego albumu z zabytkami Mazowsza czy „Słownika chemicznego” sprawia, że zaczynam pluć jadem. Z mojego punktu widzenia, najlepszym sposobem zadbania, by dzieci dostały sensowne nagrody, to włączenie się w ich zakup. Zmęczeni końcem roku nauczyciele zwykle z radością przyjmują pomoc, dzieci dostają książki do czytania, a efekty bywają zdumiewające. Starszy zeznał, że jego koledzy zajrzeli do zeszłorocznej nagrody (u nas książki na wakacje dostaje cała klasa), a niektórzy nawet ją przeczytali.

A w tym roku… Co powiecie na grupę piątoklasistów, którzy prawie od razu po dostaniu nagrody zaczynają ją czytać? Widok kilku głów pochylonych nad książką na apelu kończącym rok szkolny to miód na serce. Tak działa „Gang godziny duchów” Davida Walliamsa (Mała Kurka).

David Walliams, Gang godziny duchów

W klasie na rozdaniu pozostałych świadectw usłyszałam, że książka zapowiada się świetnie i że wydaje się bardzo ciekawa, i jak to dobrze, że dostali coś do czytania, a nie do położenia na półkę. No! Tyle o nagrodach, czas zajrzeć do książki.

„Gang godziny duchów” to bardzo łagodna i bardzo wzruszająca książka Walliamsa (jak na Walliamsa oczywiście). Akcja powieści rozgrywa się w Londynie w bardzo dużym, bardzo starym i bardzo niedofinansowanym szpitalu (całkiem jak w Polsce), do którego trafia Tom, dwunastolatek uczący się w ekskluzywnej szkole. Chłopak oberwał w głowę piłką do krykieta, ale na pewno nie spodziewał się, że pobyt w szpitalu okaże się największą przygodą jego życia i okazją, by całkowicie je zmienić. W szpitalu tym bowiem (jak to możecie wyczytać na tylnej stronie okładki, niczego nie zdradzam), kiedy zegar wybija północ, a wszystkie (prawie) dzieci pogrążone są we śnie, zaczyna działać Gang Godziny Duchów. Absolutnie niesamowity, absolutnie nierzeczywisty i absolutnie fantastyczny gang, który ma tylko jeden cel — spełnianie marzeń małych pacjentów. Dla Gangu nie ma rzeczy niemożliwych — wyprawa na biegun, wyścigi samochodowe, kariera aktorska — wszystko da się zrobić.

David Walliams, Gang godziny duchów

Łatwo nie jest, bo personel szpitala to najgorszy, najbardziej paskudny i wredny personel na świecie. Gburowate pielęgniarki, niedouczeni i przestraszenie lekarze, myśląca tylko o budżecie dyrekcja. Nikt tutaj nie interesuje się pacjentami i nie zastanawia, czego pragną, a siostra przełożona oddziału pediatrycznego to psychopatka, która lubi dręczyć dzieci. Brrr… W złośliwości może ją przegonić jedynie dyrektor szkoły, do której uczęszcza Tom. Okazuje się jednak, że nawet w takich warunkach da się zrobić wiele, gdy działa się razem i ma kilku nieoczekiwanych sprzymierzeńców.

David Walliams, Gang godziny duchów

„Gang godziny duchów” to piękna książka o przyjaźni, o realizacji marzeń, o dotrzymywaniu obietnic i dążeniu do celu. David Walliams czasami zwodzi nas na manowce i wyprowadza w pole — nie każde pierwsze wrażenie jest słuszne i nie zawsze trzeba wierzyć oczom i uszom. Czasami trzeba poczuć i sprawdzić na własne oczy, jak coś działa. Pozostaje po tej książce przekonanie, że warto dążyć do realizacji marzeń i że da się w jedną noc przeżyć całe życie. Przy okazji spełniania marzeń jednej osoby, można przypadkiem uszczęśliwić inną, nawet jeśli jest to najstarsze dziecko świata, a wręcz zmienić cały szpital, choćby na chwilę. Tak, tak!

Czytałam tę książkę z chłopakami, czasami się śmiejąc, czasami krzywiąc, czasami wzruszając, z narastającym przekonaniem, że powinni przeczytać ją dorośli. Walliams wspaniale pokazał w niej pragnienia dzieci, te ukryte, często niewyrażone i nieuświadomione. Czasami tak łatwo je spełnić. Dorosłego też nie jest trudno uszczęśliwić, wystarczą podpłomyki poppadom i kilka innych dań (szczególnie gdy dorosły to Raj, ulubiony sklepikarz wszystkich dzieci).

„Gangowi” w pewien sposób najbliżej do „Wielkiej ucieczki dziadka” — wzruszenie potrafi ścisnąć dorosłego za gardło, ale nie obawiajcie się, żadnej czułostkowości i ckliwości tu nie znajdziecie. To nie taka literatura. To niesamowite, że książka dla dzieci — wciągająca, zapraszająca do lektury, czasami balansująca na granicy dobrego smaku — zostawia po sobie tyle pytań, pomysłów na rozmowy i tematów do przemyślenia. To świetna antydydaktyczna pedagogika. Gorąco Was zachęcam.

I zobaczcie, jaka piękna jest stopka redakcyjna.

David Walliams, Gang godziny duchów

My czytamy teraz „Cwaną ciotuchnę”, którą Tymek uznał za jeszcze lepszą niż „Gang”. To jak, sięgniecie z nami do książki Williamsa?

David Walliams, Gang godziny duchów, il. Tony Ross, tł. Karolina Zaremba, Mała Kurka 2018

Reklamy

Leć, Dziadku, leć!

Przeczytałam w końcu „Wielką ucieczkę Dziadka” Davida Walliamsa, długo po moim synku, który połknął ją jednym tchem i gorąco mnie namawiał do lektury. Dobrze, że się dałam skusić. 

Wielka ucieczka dziadka

„Wielka ucieczka Dziadka” to, moim zdaniem, najlepsza, najdelikatniejsza i jak zwykle bardzo wciągająca książka Walliamsa. Akcja pędzi i nawet dorosły czytelnik z wypiekami na twarzy ma ochotę jak najszybciej przekręcać strony, aby dowiedzieć się, co będzie dalej. Na kartach powieści, też jak zwykle u Walliamsa, przewija się mnóstwo charakterystycznych, karykaturalnych postaci: od rodziców głównego bohatera po siostrę Wieprzyk i straszny personel domu spokojnej starości „Zmierzch życia”. Najważniejsze postacie książki zostały za to przez autora potraktowane wyjątkowo łagodnie: są zabawne, czasami śmieszne, ale odmalowano je z dużą czułością.

W „Babci Rabuś” Walliams zajmował się relacją wnuka i Babci, w „Wielkiej ucieczce Dziadka” na głównym planie znajduje się wnuczek, Jack, którego najlepszym przyjacielem jest Dziadek, emerytowany pułkownik lotnictwa, bohater bitwy o Anglię. Dziadek i Jack od zawsze stanowili dobraną parę, opowieści Dziadka sprawiły, że Jack zaczął interesować się lataniem, konstruować modele samolotów i marzyć. Ich relacja jeszcze się pogłębiła, gdy Dziadek zaczął mieć problemy z pamięcią, choć zachował doskonałą sprawność fizyczną — osuwał się w coraz dalszą przeszłość, aż w końcu zaczął uważać, że ciągle trwa wojna. Jack stał  się jedyną osobą, która potrafiła do Dziadka dotrzeć.

Nikt dorosły (może z wyjątkiem sklepikarza Raja) nie dostrzegał wyjątkowości Dziadka — tato Jacka bardzo kochał swojego Ojca, ale miał coraz większe problemy z okazywaniem uczuć i sprzeciwianiem się swojej żonie, sprzedawczyni w dziale z serami. Inni ludzie widzieli tylko problem, i nawet trudno im się za bardzo dziwić, Dziadek potrafi narozrabiać. Zbieg wielu różnych wydarzeń sprawia, że Dziadek trafia do domu dla niechcianych staruchów „Zmierzch życia”. I wbrew zapewnieniom siostry przełożonej Wieprzek, nie jest to dobre miejsce do życia dla staruszków. Dalej przeczytajcie sami 🙂

Przyznaję, że „Wielka ucieczka Dziadka” zaskoczyła mnie delikatnością w przedstawianiu starości i uczuć między Dziadkiem i wnuczkiem. Żeby jednak nie było zaskoczenia: to książka Davida Walliamsa, jest w niej wiele karykaturalnych portretów strasznych osób, wiele groteskowych sytuacji i mnóstwo okazji do mało wybrednych żartów — choć chyba mniej niż w „Szczuroburgerze” czy „Babci Rabuś”. Czytelnik wiele raz się uśmiechnie, będzie miał okazję wybuchnąć śmiechem, ale będą też momenty, gdy ściśnie go serce i w oku pojawi się łza. W tle tej historii czuć smutek i tęsknotę za Dziadkami oraz przekonanie, że nie potrafimy zapewnić seniorom odpowiedniego miejsca w naszym świecie, że powierzamy ich ludziom, którzy nie zasługują na zaufanie, że patrzymy na pozory, a nie chcemy spojrzeć na to, co za nimi się kryje. Dużo znalazłoby się w tej książce tematów do rozmów i do zastanowienia. 

Najważniejsze przesłanie jest jedno: dbajmy o dziadków, zdaje się mówić Walliams, słuchajmy ich i cieszmy się nimi, póki są. A jeśli naprawdę ich kochamy, to oni nigdy nie znikną z naszego życia. Świetna książka!

Dawid Walliams, Wielka ucieczka Dziadka, Mała Kurka 2016

Ktoś ma ochotę na burgera?

Po ostatniej lekturze głęboko się zastanawiam, czy kiedykolwiek odważę się zjeść hamburgera z budki. Całkiem serio! To bardzo dobra książka dla wszystkich, którzy chcą się odzwyczaić od śmieciowego jedzenia. Zadziała na pewno!

Wszytko zaczęło się od tego, że do pokoju wpadł zadowolony, choć mocno zakatarzony Tymek z informacją, że właśnie skończył czytać książkę (coś przecież trzeba robić, gdy siedzi się w domu i choruje), i że koniecznie (ale to koniecznie!) powinnam ją natychmiast przeczytać Piotrkowi. Bo, po pierwsze, jest fajna, po drugie, krótka (czytałem ją ze dwie godziny, wiesz, duże ma litery), po trzecie, śmieszna, a po czwarte, na pewno będzie się mu podobać. Potem wręczył mi „Szczuroburgera” Davida Walliamsa (wydawnictwo Mała Kurka) i pobiegł buszować po półkach w poszukiwaniu następnej książki dobrej na chorobę. 

Szczuroburger

Trzeba przyznać, że „Szczuroburger” napisany jest brawurowo i trudno się mojemu Starszemu dziwić, że przeczytał tę książkę jednym tchem. Historia jest śmieszna, straszna, absurdalna, groteskowa, okrutna, przejaskrawiona — dla sześciolatka może być jednak za mocna i za smutna, więc ciągle się zastanawiam, czy czytać ją Piotrkowi, trochę tak samo jak w przypadku „Matyldy” Roalda Dahla. Zresztą skojarzenia z książką Dahla nasuwają się od razu: podobnie przejaskrawione są postacie dorosłych, podobnie okrutny, ponury i smutny jest świat bohaterki. Dla mnie Walliams to spadkobierca Dahla. Obaj autorzy w podobny sposób patrzą na świat i widzą, że rzeczywistość dziecka nie jest różowa i lukrowana. O ile jednak książki Dahla to ciemne baśnie, książki Walliamsa stanowią odbicie naszego świata: są bardziej brutalne, bardziej ekshibicjonistyczne, bardziej dosłowne. Ich dosadny, bardzo rubaszny humor nie każdemu musi się podobać, ale w pewnym sensie stanowi świadectwo naszych czasów — a dzieciakom podoba się bardzo, bo trafia w potrzebę nazywania rzeczy po imieniu i potrzebę przełamywania tabu (przynajmniej takim dzieciom, które choć raz bawiły się poduszką pierdziuszką).

Zoe, bohaterka książki, mieszka w pochyłym, podupadłym wieżowcu w smętnym mieście. Jej mama zmarła, gdy dziewczynka była mała, a tato, poczciwy i dobry, kompletnie się pogubił po stracie żony, a potem także pracy. Poddał się i spędza całe dnie w barze, uciekając przed sobą, a przede wszystkim przed nową żoną, Sheilą, okrutną, grubą i paskudną pożeraczką krewetkowych prażynek. Dziewczynka ma ciężko nie tylko w domu, ale także w szkole, a w bloku jest szykanowana przez Tinę Trotts, przywódczynię miejscowego gangu dzieciaków.

„Szczuroburger” to nie jest jednak reportaż interwencyjny, to wartko napisana historia o przyjaźni z pewnym milutkim szczurkiem, o bezwzględnym Burcie (oj, to naprawdę przerażająca postać), o miłości i o potrzebie walki o swoje marzenia. Historia trochę zabawna, trochę smutna, trochę przerażająca, ale wciągająca od pierwszej strony i poruszająca wiele poważnych tematów. Można potem porozmawiać o biedzie, o wykluczeniu, o bezrobociu, o uzależnieniu i o depresji — uwierzcie, że dzieci będą miały coś do powiedzenia, a na pewno nie uciekną przed tą książką. Fajna propozycja dla wszystkich, którzy uważają, że książki są nudne i łagodne (hi, hi, to cytat z jednego z kolegów mojego dziecka). Można rozmawiać o poważnych tematach, a podstawą do rozmowy może być całkiem niepoważna książka.

Kochani rodzice, niektórym z Was na pewno ta książka nie będzie się podobać, ale się nie przejmujcie 🙂 Dzieci mogą czytać książki, które Wam się nie podobają — potem z niektórych lektur wyrosną, z innych nie, ale miłość do książek im zostanie. I przekonanie, że książki potrafią przemawiać do nich ich językiem.

 

David Walliams, Szczuroburger, Mała Kurka 2016